İ.Metşin: “Reağentlarnı quldan aşlıq çäçäqändäy sibep yörerğä XVI ğasır tüğel läbasa”
Cäyaülelär täpili torğan bozlavıq yullar, açıq lyuqlar, şähär uramnarı yulların çistartu mäsäläsen uñay yaqqa üzğärtüdä mer yöqlämä birde
(Qazan, 23 ğıynvar, “Tatar-inform”, Miläüşä Nizametdinova). Qazan uramnarında cäyaülelär yöri torğan häm işeğallarında maşina yulları biq bozlavıq, boz erğanaqları, çoqır-çaqırlar barlıqqa qilğän; yanä qanalizaçiya lyuqları açıq, bala eğılıp töşä yazğan. Bu vazğıyatneñ barlıqqa qilüe xäzer ğenä tüğel, yözlärçä, ä bälqi yöz meñnärçä lyuq qapqaçların yuğalttıq: alarnıñ ni xucaların, ni cavaplı zatlarnı tabıp bulmıy, ämma monı bolay qaldırırğa yaramıy. Büğen mer İlsur Metşin şähär citäqçeleğeneñ “eşleqle düşämbe” qiñäşmäsen şundıy qanäğatsenzleq süzläre belän başlap, bu mäsälädä Başqarma qomitetnıñ toraq-qommunal xucalıq qomitetı räise İsqändär Ğıyniyatullinnan qeşelär täpili torğan bozlı yullarnı tärtipqä qiterü buença uzğan atnada birelğän yöqlämäse näticälären citqerüne soradı. İ.Ğıyniyatullin, bu mäsälä qontrolda – eleq saylap alıp qına qontrol eşläre başqarılsa, xäzer rayonnar maşinada tulaem qüzdän qiçerelä, tulaem, vazğıyat berqadär uñay yaqqa üzğärde: podezd töpläre, trotuarlar qardan yarıysı uq arındırılğan, läqin işeğallarında maşina yulları bozlı qileş qala, bez teläğänçä üq tüğel, dide. Reağent citeşterüçelär häm qiterüçelär belän aldan söyläşü buldı, möğaen, tozlı qomnan baş tartırğa turı qiler, çönqi näticäleleğe az, andıy qatnaşma ğazonnarğa zıyan sala, pıçraq xasil itä, livnevqalarğa tığıla. Reağentnı mağistral yullarğa Şveyçariya cihazları belän siptertäbez, läqin reağentlarnı quldan aşlıq çäçäqändäy sibep yörerğä XVI ğasır tüğel läbasa, başqalada qulibinnar citärleq, äytiq, Tupolev isemendäğe Qazan ilqüläm tiqşerenü texniq universitetı, başqa yuğarı uqu yortlarınıqılar bar: qul belän idarä itä torğan sipterğeç uylap tapsınnar, bu xaqta qileşerğä qiräq – mer şundıy fiqerdä. TQX qomitetı räise tağın ber aqtual mäsäläğä iğtibarnı yunältte. Aerım alğanda, yul çitlärendä maşina qaldırunı tıyu alarnı işeğallarına “quıp” qertte, mäsälän, qöndez işeğallarında eşqä yaisä yomış belän qilüçelär avtomobillären qaldırsa, qiçen şunda yaşäüçelär qaytıp tuqtıy, aeruça şähär üzäğendä şuşı xäl, näticädä, anda çistartu texniqası qerep eşli almıy. Mer isä monı şähär rayonnarı başlıqlarına yulladı: maşinalar üzlärennän-üzläre qaya da bulsa oçıp qitmäyaçäq, idaräçe qompaniyalär, toraq mileqçeläre şirqätläre, podryad oeşmaları “baş avırtuı” bu – eş rejimı häm ğrafiğı qileşenğän bulırğa häm döres oeştırılırğa tieşle, cıeştıru eşläre vaqıtında maşinalarnı qertmäsqä qiräq. “Maşina artıq qüp, şuña qürä cıeştıra almıybız dip şähär başlığına xisaplaudan mäğnä yuq, çönqi andıy cavap qabul itelmäyaçäq – “su astında” yaşärğä öyräneğez. Lyuqlar buença da şulay uq: timer häm tösle metall cıyu eşendä, şul isäptän lyuqlar qabul itü buença tulı tärtipqä ireşmi torıp, problema xäl itelmäyaçäq”, - dide İ.Metşin. Qazan şähäre eçqe eşlär idaräse häm rayon başlıqları citäqçeleğendä tözelğän maxsus eşçe qomissiya bu atnada şuşı mäsäläne xäl itü buença eşläp, 10 qön eçendä täqdimnär äzerläp, annarı şähär Başqarma qomitetı başlığı merğa şäxsän xisap totarğa tieş. 2013 el Universiadasın açıq lyuqlar belän qarşı almabız bit inde, berär qunaq şunda töşsen tağı – şul ğına citmäğän ide, dip, qiçeqmästän problemanı xäl itü şart, dide taläbendä İ.Metşin.
23 Ğıynvar 2012,11:19
Şärexlämä yazarğa