Cäzalarnı ütäü federal xezmäteneñ TR buença idaräse uzğan elğı eşçänleğenä yomğaq yasadı

(Qazan, 26 ğıynvar, “Tatar-inform”, Ğölnar Ğarifullina). Büğen Cäzalarnı ütäü federal xezmäteneñ TR buença idaräseneñ, uzğan elğı eşçänleqqä yomğaq yasauğa häm ağımdağı elğa burıçlar bilğeläüğä bağışlanğan qiñäytelğän qolleğiya utırışı uzdı. Anıñ eşendä TR Premer-ministrı İldar Xaliqov, TR proqurorı Qafil Ämirov, TR buença baş federal inspeqtor Röstäm İdrisov, TR Qurqınıçsızlıq sovetı seqretare Valeriy Vlasov, RF buença Tiqşerü Qomitetınıñ TR buença idaräse citäqçese Pavel Niqolaev, Narqotiqlar äyläneşen qontroldä totu buença federal xezmätneñ TR buença idaräse citäqçese Fayaz Şabaev, TR Xezmät, mäşğulleq häm soçial yaqlau ministrı Ayrat Şäfiğullin häm başqalar qatnaştı. Utırışnıñ berençe öleşendä töp doqlad belän idarä citäqçese Däüfit Xämädişin xisap tottı. Ul çığışında respubliqa territoriyasendäğe cinayat-cäza sisteması uçrejdenieläre turında qısqaça mäğlümat birde, operativ-ezläü häm saq, tärbiya eşçänleğe, xöqem itelğännärne xezmätqä qüneqterü, “2020 nçe elğa qadär cinayat-cäza sisteması üseşe qonçepçiyase” niğezendä reformalau häm başqa biq qüp mäsälälärne yaqtırttı. Qafil Ämirov idarä eşçänleğenä qarata üz fiqerlären citqerde. Töp bäyalämäne Xöqümät Räise İldar Xaliqov birde. “Mondıy çetereqle eş alıp baruçı idarä väqilläre öçen här el avır uzadır. Sezğä qön saen täüleq bue 15 meñnän artıq iñ qatlaulı qeşelär qateğoriyase belän aralaşırğa turı qilä. Xezmätqärlärne häm xöqem itelğännärne totu şartları qamilläşä barsa da eşeğez ciñel tüğel. Bez monı añlıybız. Şunısı möhim, uzğan 2011 nçe elda Tatarstanda citdi rezonanslı vaqıyğalar terqälmäde. Xoquqıylıqnı yaqlauçı törle oeşmalar aqtivlığı da canlana”, - dip başladı ul çığışın. İldar Xaliqov assızıqlağança, xöqem itelğännärne reabilitaçiyaläü, xezmät belän mäşğulleğen qayğırtu – töp mäsälälärneñ berse bulıp qala birä. Anıñ fiqerençä, respubliqanıñ tözätü sistemasına citeşterü qülämnären tağın da arttırırğa qiräq. Mäğlüm bulğança, bıltır idarä oeşmaları tarafınnan 1 milliard 100 million sumğa täñğäl tovar citeşterelğän häm xezmät qürsätelğän. “Milliard sum – naçar qürsätqeç tüğel, ämma Tatarstan qebeq respubliqanıñ moña mömqinleqläre tağın da qübräq. Xezmät qeşene qeşe itä. Respubliqa Xöqümäte bu qatlaulı burıçnı añlıy, bezğä ireqqä çığuçılar torışına salqın qarıy almıybız”, - di ul. Ul bilğeläp ütqänçä, avıl xucalığına qilğändä, tavıqlar ürçetü qürsätqeçe 5 tapqır artqan, söt savımı buença da artu qüzätelä. “Min bu vaq detallärne yuqqa ğına telğä almıym, bu eş Tatarstan iqtisadı üseşe öçen tüğel, berençe çiratta törmälärdä utıruçılar häm yaqın arada cämäğatçeleq arasına çığarğa äzerlänüçelär öçen faydalı. Eş belän qulın çarlağan xöqem itelüçelärneñ bezneñ moxitqä niçeq ütep qerüe bezne borçıy”, - dip assızıqlıy Premer-ministr. Alğa taba ul “soçial liftlar” sistemasına tuqtaldı. Anıñ süzlärenä qarağanda, bu sistema här xöqem itelüçe öçen ütä qürenmäle bulırğa häm nindi maqsatlarğa omtılırğa qiräq buluın anıq qürsäterğä tieş. “Bu yunäleşne bersüzsez alğa üsterü zarur, bu profilaqtiqa öçen dä faydalı”, - dip sanıy İldar Xaliqov. İreqtän mäxrüm itü urınnarında cinayatçeleq üseşe, biğräq tä bu uçrejdenielärdä eşläüçe xoquq saqlau xezmätqärlärenä qarşı cinayatlär artuı qüzätelä. “Mondıy faqtlarnı yaşerep qalırğa yaramıy, bu citdi, administrativ häm psixoloğiq mäsälä, här oçraqqa qarata reaqçiya qatğıy bulırğa tieş, yuqsa başbaştaqlıq bulaçaq”, - dip sanıy Premer-ministr. Tözätü oeşmalarında ğamäldä buluçı zamança texnoloğiyalärğä qilğändä, İldar Xaliqov fiqerençä, videoqüzätü buença eş qamil oeştırılmasa, surät häm caylanma belän ğenä eraq qitep bulmıy. “Qameralarnı urnaştıru, operativ reaqçiya qürsätü mäsäläläre buença fiqer alışırğa qiräq. Qamera üzennän-üze eşli almıy, barı tiq qalıplaşqan sistemağa ğına eşli ala”, – dip assızıqlıy Xöqümät citäqçese. Soçial reabilitaçiya mäsäläse turında söyläğändä İldar Xaliqov din ähelläre öleşen bilğeläp uzdı. “Bu eş üzeneñ cimeşlären birä, ämma üzen din ähele dip atağan qeşelärğä iğtibarlıraq bulırğa qiräq, tradiçion bulmağan din ağımnarına qarağan väqillärneñ mondıy oeşmalarğa eläğü misalları yuq tüğel bit. TR möselmannarınıñ Diniya näzaräte belän bu mäsäläneñ neçqäleqläre buença urtaq eşçänleq alıp baru zarur”, - diğän qürsätmä birde İldar Xaliqov. “Qadrlar belän täeminat mäsäläse qisqen tora. Belğeçlärne citdi räveştä äzerläü häm yañadan äzerläü mäsäläse iğtibar sorıy. Xöqem itelğännär arasında ğına tüğel, xezmätqärlär belän dä psixoloğiq eş oeştıru zur ähämiyatqä iya”, - dip assızıqladı Xöqümät başlığı. “Tulaem alğanda, min idarä eşçänleğen uñay bäyalim. 2012 nçe elda qimçeleqlär yuqqa çığar, qisätülär isäpqä alınır dip uylıym”, - dip cöpläde ul çığışın häm däülät büläqlären tapşırdı.