Äleğe mäğlümat büğen Sud pristavları federal xezmäteneñ TR idaräse qoleğiyasendä yañğıradı

(Qazan, 26 ğıynvar, “Tatar-inform”, Ayğöl Fäxretdinova). Uzğan el Sud pristavları federal xezmäteneñ TR idaräse struqtur büleqlärenä sud qararların ütätü öçen ğomumi summası 80 mlrd sumnan artıq bulğan 1 mln 100 meñnän artıq eş tapşırılğan. Sud pristavları tarafınnan şularnıñ 680 meñnän artığı ütälğän. “Şuña da qaramastan, äle uzğan ellardan uq ütälmi qalğan eşlärne qimetü buença alğa qiteş yuq. Ütälmi qalğan eşlär idarä eşçänleğenä tisqäre yoğıntı yasıy. Ağımdağı elnıñ berençe qvartalı azağına qadär monı axırğaça başqarıp çığarğa qiräq”, -di Sud pristavları federal xezmäteneñ TR idaräse citäqçese Xämit Şäripov. Ul bu xaqta büğen Sud pristavları federal xezmäte TR idaräseneñ 2011 el yomğaqlarına bağışlanğan qolleğiyasendä citqerde. Qolleğiya TR Premer-ministrı İldar Xaliqov, TR buença Baş federal inspeqtor Röstäm İdrisov qatnaşında uzdı. Xämit Şäripov belderğänçä, sud qararların ütätü öçen pristavlarğa tapşırılğan eşlärneñ faqtiq ütäleş däräcäse 68,6 proçent täşqil itä. Bu 2010 elğa qarağanda azraq. Ä menä burıçlarnı tülätü däräcäse 39 proçenttan 39,6 proçentqa citqän. Şul uq vaqıtta faqtiq tülätelğän summa 100 mln sumğa qimräq bulğan – 9 mlrd 927 mln sum täşqil itqän. İdarä citäqçese äleğe qürsätqeçne ütäüdä qayber problemalar buluın, tirän analiz yasarğa qiräqleğen tanıy. Monda, bilğele, sud pristavlarına töşä torğan zur nağruzqa da üz rolen uynamıy qalmağandır. Xämit Şäripov nağruzqanıñ eldan-el arta baruına iğtibar yunältte. 2011 elda sud qararların ütätü buença aena urtaça 209 eş qarauğa alınğan. Şuña da qaramastan, qayber büleqçälär ellar dävamında totrıqlı eş näticälären qürsätep qilä. Büğen Baş sud pristavı yaxşı eş näticäläre birüçelär isemleğendä Aleqseevsqi, Mendeleev, Sarman, Teläçe, Baltaç büleqçälären atap ütte. Soçial ähämiyattäğe burıçlarnı qaytaru – sud pristavları eşçänleğendäğe möhim yunäleş. Xezmät xaqı burıçların real tülätü däräcäse, mäsälän, uzğan el 3 proçentqa artqan. Proizvodstvoğa alınğan häm ğomumi summası 400 mln sumnan artqan 24 meñ eş ütälğän. Alimentlar buença burıçlarnı tülätüğä aerım iğtibar birelğän. Sud pristavları tarafınnan burıçlı ğrajdannarnı ezläü buença uzğan el 1542 qarar çığarılğan, 216 ğrajdan ezläp tabılğan. “Zaqonnarnı bozğan zatlar administrtiv cäzağa tartıla. Eşlämäüçe burıçlılar mäşğulleq xezmätlärenä cibärelä. Uzğan el aliment buença burıçları cıelğan 3492 ğrajdan şul yul belän eşqä urnaştırıldı. Bu bezneñ eştä yaña yunäleş. Eşqä urnaşa almağan, aliment buença burıçlı ğrajdannar öçen bu xäldän çığu yulı. Äleğe yunäleştä tağın da aqtivraq eşlärğä tieşbez”, - di ul. Vaqıtında tülänmäğän salım tüläüläre buença Sud pristavları federal xezmäte Federal salım xezmäteneñ TR idaräse belän aqtiv eşli. Näticädä, uzğan el törle däräcädäğe byudjetlarğa 2 mlrd sumnan artıq aqça qaytarılğan. Alğa taba da ölqän sud pristavları salım buença burıçlılarnıñ mölqätenä arest saluğa häm anı vaqıtında realizaçiyaläüğä qontrolne qöçäyterğä tieş bula. Uzğan el sud pristavları burıçlılarnıñ 6 mlrd sumlıq milqenä arest salğan. Anı satudan alınğan summa eleqqe ellarğa qarağanda 3 tapqırğa artqan. Ştraflar -byudjetqa qaytarıla torğan tüläülärneñ ber töre. 2011 elda pristavlar yardämendä tülätterelğän barlıq ştraf qüläme 226 mln sumğa yaqın bulğan. Pensiya fondına bulğan burıçlarnı qaytaruğa qilğändä, uzğan el sud pristavları yardäme belän 600 mln sumnan artıq summa qaytarılğan. Burıçlılar belän qöräştä ütemle çaralarnıñ berse bulıp ğrajdannarnıñ il çiğennän çığu xoquqın vaqıtlıça çiqläü sanala. 2011 elda Federal iminleq xezmäteneñ Çiq bue xezmätenä ğomumi burıçları 6 mlrd sumnan artqan zatlarğa qağılışlı 655 dän artıq qarar yullanğan. Qredit oeşmalarına bulğan burıçlarnı tülätü dä sud pristavları eşçänleğendä östenleqle yunäleşlärdän sanala. 2011 elda sud pristavlarına ğomumi summası 33 mlrd sumnan artqan şundıy 70 meñnän artıq eş yullanğan. Xämit Şäripov sud pristavlarına yullana torğan äleğe tör eşlärneñ 2 tapqırğa qübäyuen assızıqladı. Qredit oeşmaları belän berleqtä uzdırğan çaralar näticäsendä, 28 meñnän artıq eş buença burıçlar tülätelğän. Xämit Şäripov bu ölqädä qayber citdi problemalar buluına da iğtibar yunältte. “Bezneñ mäğlümatlarğa qarağanda, uzğan el respubliqa banqları tüläü säläte bulmağan zaemçılarğa 1223 qredit birğän. Mäsälän, idaräneñ Vaxitov rayonara büleğendä mäğlüm ber banqqa burıçlarnı qaytaru buença eş qarala. Äleğe finans uçrejdenieseneñ ber oçraqta qreditnı narqomanğa, iqençe oçraqta eçqeçeğä räsmiläşterüe açıqlandı. Burıçlılarnıñ iqese dä berqayda da eşlämi, mileqläre dä yuq. Banqnıñ iminleq xezmäte qaya qarağan, ni öçen zaemçınıñ tülärğä sälätsez buluı inde bernärsä eşläp bulmağaç qına açıqlana”, - di TR baş sud pristavı. Pristavlar tarafınnan sudlar eşçänleğeneñ iminleğen täemin itüğä qilğändä, uzğan el sud utırışlarına tıelğan predmetlar, qoral alıp qerü buença 383 omtılışqa qirtä qulğan. “2011 elda Sud pristavları federal xezmäte zaqon çığaruçılar bezğä iğtibar birmäde dip zarlana almıy. El dävamında “Başqarma proizvodsto turında”ğı federal zaqonnıñ ğına da 49 maddäsenä üzğäreşlär qertelde”, -di Xämit Şäripov. “Sud pristavları turında”ğı federal qanun da berqadär üzğäreşlär qiçerğän. Bu üzğäreşlär, anıñ añlatuınça sud pristavları eşçänleğen tağın da mobilräq, näticäle itüğä isäplänğän. Xämit Şäripov sud pristavları belän bäyle töp problema itep qadrlarnıñ eş almaşınuın atadı. Anıñ añlatuınça, pristavlarğa taläplär artqaç, moña cavap birmäüçe qadrlar qitärğä mäcbür. İqençedän, yaña ğına eşqä qilğän yaş pristavlarğa zur nağruzqa birelä. Alarnıñ bötenese dä moña äzer bulmıy. Şuña da ağımdağı elda idarä aldındağı töp burıçlarnıñ berse qadrlar sostavın totrıqlılandıru bulaçaq.