Tatarsanda cir mileqçeläreneñ bilämälären uñdırışlılıq saqlanışı yağınnan tiqşerü başlanğan; byudjet aqçasına alınğan mineral aşlamalarnı tieşle taläplärdän taypılğannarğa qarşı çara qüreläçäq; bioqaldıqlar utilläşterü problemaları bar

(Qazan, 27 ğıynvar, “Tatar-inform”, Miläüşä Nizametdinova). Büğen TR Avıl xucalığı häm azıq-töleq ministrlığında Veterinariya häm fitosanitar qüzätçeleq buença federal xezmätneñ (Rosselxoznadzor) TR buença idaräse belän Tatar töbäqara veterinariya laboratoriyaseneñ uzğan elğı eşçänleq yomğaqları buença qiñäşmä ütqärde. Respubliqa muniçipal rayonnarı belän videoqonferençiya rejimında barğan qiñäşmä eşendä TR Premer-ministrı urınbasarı – TR avıl xucalığı häm azıq-töleq ministrı Marat Äxmätov, äleğe federal xezmät citäqçese urınbasarı Aleqsey Saurin, TR eqoloğiya häm tabiğat resursları ministrı Artem Sidorov, Qazan rayonara tabiğatne saqlau proquraturası proqurorı Oleğ Daminov h.b. räsmi zatlar qatnaştı. Uzğan el dävamında 5184 qontrol-qüzätçeleq çaraları uzdırılıp, şular näticäsendä, citeşsezleqlärne tözätü öçen 2237 predpisanie yazıp birelğän, 2160 protoqol tözelğän, 2099 postanovlenie çığarılğan. Salınğan ştraf summası aña qadärğe eldan 25 proçentqa artıq – 3 mln.883,3 meñ sum, tülätelğäne - 3 mln.927 mln. sum. Häm şunıñ 91,1 proçentı respubliqa byudjetına salınğan, qalğanı – federal byudjet faydasına. Veterinariya häm fitosanitar qüzätçeleq buença federal xezmätneñ TR buença idaräse başlığı Nurislam Xabipov xisap çığışında şundıy mäğlümatlar qiterde. Anıñ süzlärençä, avıl xucalığı cirläre sanalğan 2,9 mln. ğeqtar ğomumi mäydannı tiqşerep, 121 meñ ğeqtarında xoquq bozu oçraqları açıqlanğan. Xäzer idarä tarafınnan cir mileqçeläreneñ bilämälären uñdırışlılıq saqlanışı yağınnan tiqşerü başlanğan, çönqi uñdırışlı qatlamın saldıru oçraqları bilğele, taläplärğä turı qilmäğännärennän cirne tartıp alıp, namuslıraqlarına tapşıru turında süz bara. Şulay uq pestiçidlar, ağroximiqatlar saqlanışı, qullanılışı häm alarnı satu buença xilaflıqlar qüp. Qeşelär, xayvannar ağulanuı mömqin bulğan oçraqlar bilğele, qar astında qalğan, yarımcimereq qorılmalarda yaqi bötenläy açıq havada, toraq punqtlar häm sulıqlarğa biq yaqın urında öelüe, eş qına ertıq qapçıqlarda, yabılmağan yaqi tişelğän metall miçqälärdä saqlanuı açıqlanğan. Bolardan tış, bioqaldıqlar utilläşterü h.b problemalar bar. “Bolarnı tıñlau minem öçen oyat. Xucalıq itüçe subeqtlarda cavaplılıq tübän. Byudjet aqçasına alınğan mineral aşlamalarnı niçeq şulay qar astında qalırlıq itärğä mömqin?! – dip qanäğatsezleq belderde ministr M.Äxmätov. – Alarğa aşlamalarnı taşlamalı bäyadän alırğa bütän nasıyp bulmayaçaq. Avıl xucalığında mondıy qaraş belän eşläüğä yul quelmasqa tieş!” - dip qisterep äytte ul. Qüzätçeleq itüçe idaräneñ eşçänleğen yuğarı bäyaläp, ministr, idarä Tatarstan avıl xucalığı tarmağı üseşenä dip birelğän aqçalarnı häm resurslarnı yanğa qaldırırğa yardäm itä, ğomumän, bez zur ber ğailäğä äyländeq, dide. Tatarstannan qürşe töbäqlärğä terleq häm terleq produqçiyase çığarğanda yoğışlı avırular, biğräq tä Afriqa çuması mäsäläsendä qüzätçeleqne häm qisätü eşlären arttırunı soradı. “Ministr bularaq min Rosselxoznadzornıñ qontrolnı arttıruına räxmätlemen: VTOğa qerdeq iqän, dimäq, yuğarı taläplärne saqlarğa tieşbez”, - dide M.Äxmätov. İdarä äydäp baruçılarnıñ berse, ä laboratoriyane İdel bue töbäğendä iñ yaxşısı bulırlıq itep cihazlandıru burıçı tora häm bu yaqtan bez yardäm qürsätäçäqbez, dip ışandırıp quydı Aleqsey Saurin. Fiqeren niğezläp, çiq buenda urnaşqan ölqälärdä laboratoriyalärne yaxşı häm ürnäq itep oeştırdıq-cihazlandırdıq, inde çirat – Tatarstanğa, dide. Citäqçese eşleqle toela, xalıqqa xezmät qürsätü qulturası üsqän, läqin häryaqlap dönyaqüläm däräcäğä citqerü qiräq. İlebezdä 40 laboratoriya dönya qiñleğendä dä iñ yaxşılardan sanala, VTO – bötendönya säüdä oeşmasına qerğändä alar ürnäq xäldä itep cihazlar yağınnan da, qadrlar buença da täemin itelde, alğa taba da şulay dävam ittereläçäq, dide Veterinariya häm fitosanitar qüzätçeleq buença federal xezmät başlığı urınbasarı. Qrasnodar qraendağı rayonnarında duñğız çuması taralğan, avıru çıqqan urınnar qüp häm vazğıyat biq qatlaulı. Böten qray buença problemalar bulırğa mömqin, şuña qürä qrayda tulaem qarantin iğlan itü mäsäläse qarala. Mondıy çaranıñ biq çığımlı buluına qaramastan, şundıy adımğa barırğa mäcbürbez, çönqi axırı biq xätär bulırğa mömqin. Qrasnodar qrae, Novorossiysq aşa furaj aşlığı qertelä, ya fitosanitar normalar buença, yoğışlı avıru çığanağı bulğan urında aşlıq termobloqlar aşa eşqärtep uzdırılırğa tieş. Biredä 12 mln. tonna aşlıq turında süz bara, dide Aleqsey Saurin “Tatar-inform” xäbärçeseneñ soraularına cavabında.